Tesis aşağıdaki konularda tedavi ve rehabilitasyon üzerine uzmanlaşmıştır:

* Hem alerji, hem de enflamasyon kaynaklı üst ve alt solunum yollarının tekrarlayan ve kronik hastalıkları

* Rinit, farenjit, larenjit, sinüzit, solunum yolu iltihabı

* Astım

* KOAH (Bronşiektazi eşliğinde seyreden)

* Ses bozuklukları

* Sinir ve kas hastalıkları yanı sıra göğüs kafesi ve omurga rahatsızlıkları

* Akciğer ve solunum yolu cerrahilerin ameliyat sonrası iyileşme döneminde (veya cerrahi öncesinde rehabilitasyon şeklinde başlanılabilir.)

 

Tesisin Kısımları

En çok bilinen Wieliczka Tuz madeni Sağlık Tesisinde; yer üstü tedavi kısmı ve yer altı tedavi kısmı olarak iki bölüm var.

Yer üstü klinikte göğüs doktoru hastanın şikâyetini ve hikâyesini dinliyor, muayene yapıyor, spirometri, röntgen testlerini yapıyor. İhtiyaca göre hasta kulak burun boğaz ve fizik tedavi ve rehabilitasyon yönünden değerlendiriliyor. Alerji testleri yapılıyor. Sonuç olarak bu sahada bilgi sahibi hekim tarafından hastanın mağarada hangi sürelerle ne kadar faydalanması gerektiğinin şeması çıkarılıyor.

 

Normal gündüzlü tedavi programı:

135 m derinlikteki bölümlerinde yer altı alanlarında hastalar kalmaktadır. Bu esnasında özel bir pulmoner (solunum) rehabilitasyonu uygulanmaktadır. Bu programla hastalık semptomlarının sıklığını azaltmak ve nefes darlığı (dispne) ile ilişkili kaygıyı azalmak suretiyle hastanın yaşam kalitesini artırmayı hedeflenmektedir. Programın esası hastanın küratif mikro klima ortamında bulunmasına ve fizyoterapi aktivitelerine katılımına dayalıdır. Sağlık eğitimleri verilmektedir.

Program Polonya Milli Sağlık Fonu (geri ödeme kurumu) ve Alerji ve Rehabilitasyon Tıbbı Uzmanlar Kurulu tarafından onaylıdır.

Program her hasta için bireysel olarak hazırlanır ve sağlık personelinin daimi gözetimi altında günlük 6 saat süreyle uygulanır.

Yer altı tedavisine 14 yaş ve üzeri kişiler bu tedavi programına katılabilir, 4 - 13 yaş aralığındakilerin velilerinin refakati gereklidir.

Hastaların (son bir aya ait) idrar testi ve kan sayım testi sonuçlarını, (son iki yıla ait) akciğer röntgenini ve (son 3 aya ait) EKG testini ve varsa önceki tedavilerine ait sağlık bilgilerini yanlarında getirmeleri gerekir.

7 - 21 günlük tedavi şemaları oluşturulmaktadır. Yer altı tesisi gündüzlü tedavide 08:00 - 14:00 ve 13:30 - 19:30 saatleri arasında iki seans olarak hizmet vermektedir. Doktor tavsiyesi ile hastalar her iki seansa da katılabilmektedir.

Tedavi programı esnasında (ihtiyaç ve ek ödemeye bağlı olarak) hastalara tuzlu su veya ilaç inhalasyonu yaptırılmaktadır. Hastalar yine ücreti mukabili Wieliczka madeni içerisindeki tarihi ve turistik yerleri ziyaret de edebilirler.

Hastalar yer altı tedavisi dışındaki zamanlarda “SPZLO Hospital at ul. Szpunara” Hastanesinin göğüs hastalıkları, rehabilitasyon, KBB, iç hastalıkları ve balneoklimatoloji uzmanları, fizyoterapist ve hemşire ekibinin bakım ve gözetimi altındadır.

Sağlıklı Gün Programı:

Ziyaret amacıyla gelenlerin mağaranın sağlık bölümlerini tanımaları, dinlenmeleri, sağlıklarını önemsemeleri ve vücut egzersizi ve jimnastik hareketleri yapmaları için kendi istekleri ile katılabilecekleri program oluşturulmuştur. Yine tesisin personeli gözetimindedir. En çok 3 güne kadar bu yolla ziyaretçiler hizmet alabiliyor.

Sağlıklı Uyku Programı:

İlginç bir yerde, eşsiz bir tecrübe yaşamak isteyenler yer altında bir gece geçirerek mental ve fiziksel bakımdan dinlenirler. Bu ortamda yer üstünde olduğu gibi hava kirliliği, alerjen, bakteri ve mantarlar veya zararlı elektromanyetik radyasyon bulunmaz. Bu ortamda yer altında kurulu bir tuzlu su damıtma kulesi (graduation tower) sayesinde “doğal bir inhaler” etkiden insanlar yararlanmaktadır, yine burada okuma odası ve konforlu yataklar bulunmaktadır.

Bu uygulama daha çok turistik amaçla gelenlere yöneliktir. 19:10’da yeraltına inilir, sabah 07:25te yüzeye çıkılır.

‌Bu kısımdaki sıcaklık 13-14.5°C’dir. Bu nedenle uyumak için gelenlerin kazak ve kalın çorap gibi elbise getirmeleri gerekir, ayrıca kendi yiyeceklerini getirebilirler. Sigara ve alkol kullanımı yasaktır.

Konaklama:

Yer altındaki programlar dışında hastalar tesisle bağlantılı veya kasabadaki otellerde konaklamaktadır.

Tarihçesi

Wieliczka kasabasında tuzlu çamurda kaplıca, tuzlu su banyoları ve buhar tedavisi ile ilgili ilk çalışmalar madenin doktoru olan Dr. Felix Boczkowski tarafından (dönemin Avrupa’sında bu tür sağlık tesislerinin ön plana çıktığı eğilime de uygun olarak) başlatıldı.

Aradan bir asır geçtikten sonra bu doktorun fikirler 1958 yılında tuz madeninin resmi uzmanı olan Profesör Mieczyslaw Skulimowski tarafından yeniden canlandırıldı. Kendisi yer altı tedavisi (subterraneotherapy) isminde yeni bir branşa öncülük etti. Çalışma ve tecrübelerinin neticesi 1964 yılında Wieliczka Tuz Madeninde sağlık tesisini kurdu. Bu tedavi geleneği devam etti. 2003 yılından itibaren Yer altı Rehabilitasyon ve Tedavi Merkezi bünyesinde çalışmalar devam etti. Yer altı tedavisi metotları kullanılarak özel bir pulmoner rehabilitasyon paketi oluşturuldu. 2011 yılında Polonya Sağlık Bakanlığının kararıyla buraya kaplıca (underground spa) statüsü tanındı.

 

Doktorlar için:

Kuruluşun internet sitesinde doktorlar için tıbbi bilgiler vardır.

Bu tesisler vesilesiyle ülkede mağara tedavisi ve tuzla tedavinin (kaplıca ve sanatoryum hizmetleri bağlamında) bir literatürü oluşmuştur.

Kaplıca ve sanatoryum kültürü gelişmiş olan ülkede Acta Balneologica (veya Balneologia Polska) isimli dergide yayınlanan, Polonya Balneoloji ve Fiziksel Tıp Derneği’nin tuzla tedavi konusunda yapılmış çalışmaları vardır.

 

Ziyaretçi ve hasta sayıları:

Yapılan bir çalışmada 2007 yılında 1.111.700 turistin bölgeyi ziyaret ettiği, 35.100 kişinin tesisler ve müştemilatındaki etkinliklere katıldığı, 1.065 hastanın ise tedavi hizmeti gördüğü kaydedilmektedir. Tedavi hizmeti görenlerin sayıca toplam ziyaretçiye oranı düşük olmasına rağmen, tesislerden elde edilen toplam gelirin % 3’ünü teşkil ettiği belirtilmektedir.

Yıllar içerisinde sayılarda artış olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan Bochnia madeninde de tedavi gören hasta sayıları değerlendirildiğinde günümüz itibarıyla 5.000 civarında hastanın yıllık tedavi gördüğü tahmin edilebilir.

 

Kaynaklar:

health-resort.wieliczka-saltmine.com

visitworldheritage.com/en/eu/underground-health-resorts

bochnia-mine.eu