Çalışma – 1 Solunum Hastalıklarının Tedavisinde Haloterapi (Halotherapy for Treatment of Respiratory Diseases) ALINA V. CHERVINSKAYAI ^{1, 2}, and NORA A. ZILBER ² 1- Saint-Petersburg Pavlov National Medical University, Russia 2- Joint-Stock Company Aeromed, ·Saint-Petersburg, Russia JOURNAL OF AEROSOL MEDICINE Volume 8, Number 3, 1995 Mary Ann Liebert, Inc

Farklı türlerde solunum hastalıkları bulunan 124 hastada Haloterapinin etkisi değerlendirilmiştir. Çalışmada 15 hastalık bir kontrol grubu oluşturulmuştur. 10 ila 20 gün süreyle ve günlük 1 saat olarak seans uygulanmıştır. Hastaların çoğunun klinik durumlarında iyileşme olmuştur. Akım - hacim halkası parametresinin olumlu dinamiği ve bronşial dirençteki azalma, vücut platismografi tekniği ile ölçülerek gözlemlenmiştir. Diğer taraftan kontrol grubunda istatistiksel olarak belirgin bir fark izlenmemiştir. Bu metodun özelliği kuru sodyum klorür aerosolün düşük konsantrasyonu ve kademeli tatbikidir.

TABLO – 1 Çalışılan Hastalar

Haloterapinin Uygulanması:

Tuz ile kaplanmış özel bir odada (Halochamber) içerisinde uygulama yapılmıştır. Özel olarak imal edilmiş bir nebülizatör ile (çoğunluğu 2 ila 5 mikronmetre büyüklüğünde olan) kuru sodyum klorür aerosolü (DSCA) üretilerek hava ortamına salınmıştır.

0.5 – 9 mg/m3 konsantrasyon aralığında istenilen aerosol varlığı hava ortamında kesintisiz olarak sağlanmıştır. Havalandırma ve ısıtma sistemlerinin yardımıyla sıcaklık 18 - 22 ⁰ C ve nem % 45 - 55 aralığında tutulmuştur. Proses ve mikroklima parametreleri bilgisayar yardımıyla kontrol edilmiştir.

Prosedür günlük olarak ve bir saat süreli seanslar halinde ve 12 ila 25 günde tamamlanacak şekilde yürütülmüştür. Uygulamanın süresi ve aerosol parametreleri nozolojiye, klinik duruma, hastalığın fazına, vb. bağlı olarak (Tablo.1’de görüldüğü üzere) uzman tarafından reçete edilmiştir. Hastanın değişen durumuna bağlı olarak uygulama süresinde ve aerosol yoğunluğunda tedavi sürecindeki gerekliliklerle uyumlu olarak değişiklikler yapılmıştır.

Uygulama sırasında hastalar özel koltuklarına uzanarak sakin şekilde havayı teneffüs etmiştir. Rahatlatıcı bir müzik ve slayt gösterisi eşliğinde sürdürülmüştür. Haloterapi, tedavi olarak tek başına verildiği gibi diğer temel ilaçları ile veya diğer tedavi metotları ile kombine edilerek verilmiştir.

Haloterapi uygulamaları tamamlandığında bütün hastalar kendilerini daha iyi hissettiler, uyku kaliteleri arttı, halsizlik ve güçsüzlük belirtisi olmadı ve sinir sistemleri stabilize oldu. Klinik semptom analizi neticesinde başlangıçtaki Astım ataklarının sıklığı( %81 iken) ve Sıkıntılı Solunum (% 52 iken) tedavi sonunda belirgin olarak azalarak; Astım Atak sıklığı % 32 ye, Solunum Sıkıntısı çeken hastaların yüzdesi % 2 ye düştü. ( p< 0.001)

Öksürük vakaları daha seyrekleşti (% 95 iken % 70’ düşüş, p<0.001), öksürmek kolaylaştı ve daha prodüktifleşti, balgam miktarı azaldı ve daha mukozal hale geldi. Vazomotor rinit belirtileri olan hastaların sayısı azaldı (% 61 iken % 24’e düşüş, p<0.001)

Başlangıçta kortikosteroid alan 22 hastanın 11’inde (% 50’sinde) sistemik steroid kesildi, bu kişilere antiinfalamatuvar ajan olarak inhale kortikosteroid önerildi . 7 hastada da dozun azaltılması mümkün oldu.

İnhale betaagonist kullanan hastaların % 60’ı olan 41 hastada bu tedavi de kesilebildi ya da dozu azaltıldı. Bronkodilatörün ve inhale kortikosteroid tüketiminin azaltılması (veya sonlandırılması) klinik faydanın göstergesidir.

Başlangıçta, klinik durumu şiddetli olarak belirlenen %75 lik bir kesim Bronş Astımlı hastalarda haloterapi sayesinde rahatlatılıp, % 85’inin klinik durumu hafif ve orta dereceye indirilebilmiştir.Ayrıca, Kronik Bronşit, Bronşektazi ve Kistik Fibrozis hastalarının klinik durumu da rahatlatılmıştır. Hastalara bu ilk uygulamadan 6 ila 12 ay sonra tekrar haloterapi yapılmıştır. 3 ila 12 ay süresince alevlenme görülmedi. Ortalama remisyon süresi, 0,9 ay ila 7,6 aydı.

Hastaların FVC, FEVl, PEF, FEF ₅₀ değerlerinde tedavinin 7. gününde belirgin artış izlendi;

FVC ve FEF ₅₀ değerlerinde 14. günde ve tedavi sonunda da FVC, VC ve PEF değerlerinde iyileşme sağlandığı gözlendi. 7. günde iyileşen parametreler tedavi sonunda da aynı kaldı.

Tablo - 3.

Vücut platismografisinde ve akciğerin difüzyon kapasitesindeki bulgular Tablo. 4’te verilmiştir. Haloterapi sonrasında Raw (Havayolu Direnci) değerinde ve RV/TLC’de belirgin azalma izlenmiştir, diğer parametrelerde ise belirgin bir değişiklik olmamıştır.

Tablo - 4.

Haloterapinin başlangıcındaki obstrüksiyonun şiddetinin, bronşun açık kalması dinamikleri üzerinde bir etki yapıp yapmadığını bilmek bakımından bütün hastalar obstrüksiyonun şiddetine göre 4 gruba ayrılmıştır.

Tablo - 5.

Grup I zorlu eksprasyonda obstrüksiyon normale yakın olanlar (FEF ₅₀ > 62 % Pr.); Grup II - bronş lümeninde hafif daralma olanlar (FEF ₅₀ < 51 % Pr.); Grup III – orta derecede bronş daralması olan grup (FEF ₅₀ < 31% Pr.) , ve Grup – IV - şiddetli obstrüksiyonu olanlar (FEF ₅₀ < 22 % Pr.)

Haloterapinin sonunda Grup I ve II’deki endeksler başlangıca nazaran değişiklik göstermemiştir. Grup III (orta şiddette obstrüksiyonlu) hastalarda FEF ₅₀ değeri ve Grup IV (şiddetli obstrüksiyonu olan) hastalarda ise bütün indeksler belirgin olarak arttı. Grup IV’te görülen değişikliklerinin derecesi, Grup I ve II’dekilere göre çok daha fazlaydı. Aynı bulgular Haloterapinin 7. gününde de 14. gününde de gözlendi. Tedavi süresi dikkate alınmaksızın bronş açıklığının sağlanmasının dinamikleri en büyük miktarda Grup IV’te (şiddetli obstrüksiyon olanlarda) gözlendi, Grup III (orta şiddette obstrüksiyonlu) hastalarda bu durum o kadar belirgin olmadı, Grup I ve II’de ise anlamlı değişiklik olmadı (hafif obstrüksiyon ya da obstrüksiyon olmayanlar)